• ایستگاه اول
    دوره آموزش مجازی ویژه دانشجویان ورودی جدید

  • ثبت نام نشست هم اندیشی راه کارهای عملی امر به معروف
    به همت مرکز هم اندیشی استادان و نخبگان دانشگاهی پیام نور استان تهران و همزمان با ایام محرم حسینی نشست هم اندیشی با موضوع "راه کارهای عملی امر به معروف" برگزار خواهد شد

  • نکات ضروری پیرامون دوره حضوری ضیافت اندیشه
    نکات ضروری پیرامون دوره حضوری ضیافت اندیشه

  • برگزاری دوره حضوری ضیافت اندیشه دانشجویی 96
    به اطلاع آن دسته از دانشجویانی که در طرح ضیافت اندیشه دانشجویی تابستان سال 96 ویژه دانشگاه پیام نور استان تهران شرکت کرده اند، می رساند دوره حضوری ضیافت اندیشه روز جمعه 10 شهریور ماه برگزار خواهد شد.

  • ثبت نام کارگاه دانش افزایی اصول تعلیم و تربیت سطح 2
    دفتر هم اندیشی استادان و نخبگان دانشگاهی دانشگاه پیام نور استان تهران در نظر دارد کارگاه دانش افزایی تحت تحت عنوان" اصول تعلیم و تربیت سطح2" را با حضور جناب آقای دکتر عبدالعظیم کریمی برگزار نماید.

تازه ترین ها
بیانات در جمع هیئت‌های دانشجویی در روز اربعین حسینی
مراسم افتتاحیه حوزه علوم اسلامی دانشگاهیان پیام نور در سال تحصیلی 96-97 برگزار شد
خادم ارباب کيست؟
مراسم استقبال از دانشجویان ورودی جدید پیام نور اسلامشهر
مراسم استقبال از دانشجویان ورودی جدید پیام نور تهران شمال
بازدید از ظرفیت ها و امکانات حوزه علمیه امام صادق(ع) شهرستان پرند
مراسم استقبال از دانشجویان ورودی جدید پیام نور ملارد
مراسم استقبال از دانشجویان ورودی جدید پیام نور پرند
مراسم استقبال از دانشجویان ورودی جدید مرکز تهران غرب
نشست فرهنگی اساتید، کارکنان و دانشجویان مرکز حسن آباد
نشست صمیمانه حجت الاسلام نبوی با مسئولان بسیج دانشجویی پیام نور استان تهران
بیانیه نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری پیام نور استان تهران در محکومیت اظهارات رئیس جمهور امریکا
بازتاب بیانیه ضد امریکایی دانشگاهیان پیام نور استان تهران در خبرگزاری فارس.
بازدید از ساختمان تازه احداث شده پیام نور شهریار
معرفی حوزه علوم اسلامی دانشگاهیان
 


  چاپ        ارسال به دوست

فلسفه و علل و عوامل بعثت از دیدگاه شهید مطهری

فلسفه ی بعثت و بیداری عقول

فلسفه ی بعثت انبیا و ارسال رسل از دیر باز محل تأمل حکما و متکلمان، و در واقع همه ی اندیشمندان دینی بوده است و پاسخ های مختلفی بدان داده شده است. استاد رأی خود را بر اساس فرمایش امیر مؤمنان علی علیه السّلام تبیین می نمایند:

حضرت امیر علیه السّلام در نهج البلاغه، خطبه ی 1، در باب فلسفه ی آمدن پیغمبران می فرماید: پیامبران را پشت سر هم فرستاده تا آن پیمانی را که در فطرت مردم از آنها گرفته از ایشان بخواهند، یعنی آنها را بر جاده ی فطرت و طبیعتشان بیندازند؛ موانع فطرتشان را بر طرف کنند؛ نعمت هایی که به آنها داده و فراموش کرده اند به یادشان بیاورند؛ بشناسانند به آنها که تو چه هستی  و چه نعمت هایی به تو داده ام.

علل و عوامل بعثت

علی علیه السّلام عصر و زمینه بعثت رسول اکرم صلّی الله علیه و اله را این طور توصیف می فرماید: «أرسله علی حین فتره من الرسل و طول هجعه من الأمم و انتقاض من المبرم و انتشار من الامور و تلظ من الحروب و الدنیا کاسفه النور ظاهره الغرور علی حین اصفرار من ورقها و ایاس من ثمرها» ؛ یعنی خداوند او را در دوره ای مبعوث فرمود که فترت و فاصله ای در آمدن پیامبران رخ داد بود. ملت ها در خوابی گران و طولانی فرو رفته بودند. کارها پراکنده و تنور جنگ ها داغ بود. جهان را تاریکی فرا گرفته و غرور و فریب در آن نمایان بود. برگ درخت بشریت به سوی زردی گراییده و امیدی به میوه ی این درخت نمی رفت.

پیامبران معمولا در مواقعی ظهور کرده اند که بشریت و لااقل محیط اجتماع ظهور آنها در یک پرتگاه خطرناکی قرار داشته و آنها سبب نجات و اصلاح اجتماع خود شده اند. قرآن کریم خطاب به مردم عصر رسول اکرم صلّی الله علیه و اله چنین می فرماید: «و کنتم علی شفا حفرأ من النّار فأنقذکم منها»؛ شما در پرتگاه سقوط  در آتش بودید که خداوند (به وسیله رسول مکرم) شما را از آن نجات داد (مطهری (الف)، 1374، 82)

گاه سخن از علل و عوامل بعثت به معنای عام آن است و گاه سخن بر سر بعثت خاص پیامبر اعظم صلّی الله علیه و اله می باشد. استاد مطهری درباره ی علل و عوامل بعثت عامه و بعثت خاصه، هر دو، سخن گفته اند. درباره ی بعثت به معنای عام و علل و عوامل  آن از فرمایشات قرآن مدد می جوید و درباره ی فلسفه ی ارسال انبیا از نظر قرآن می گوید:

آیه ی 213 سوره ی بقره از عجیب ترین آیات است که در فلسفه بعثت و نبوت و ارسال انبیا می باشد. می فرماید: «کان النّاس أمّة واحدة»؛ مردم همه یک واحد جمعیت بودند، یک جمعیت بودند، یعنی هیچ اختلاف و تشتت و تفرقی در میان بشر نبود. یعنی زمانی بر بشر گذشته است که در آن زمان در میان افراد بشر اختلافاتی وجود نداشته است. «فبعث الله النّبیّین مبشّرین و منذرین و أنزل معهم الکتاب بالحقّ لیحکم بین النّاس فیما اختلفوا فیه»؛ خدا پیغمبران را آن وقت مبعوث کرد، در حالی که مبشر و منذر بودند و به مردم نوید می دادند که اگر این طور عمل بکنید، چنین و اگر آن طور عمل بکنید، چنان، و با آنها کتاب (مقصود از کتاب در این جا شریعت و قانون است) نازل کرد، برای این که این قانون در میان مردم حکم کند در آنچه که در آن اختلاف دارند. یعنی اختلافاتی در میانشان پیدا شده، قانون بیاید و حل کننده ی اختلاف باشد. بنابراین ، از این آیه چنین استنباط می شود که همه ی مردم در یک زمانی امت واحد بودند، هیچ اختلافی نبود، بعد در آنها اختلاف پیدا شد، و چون در آنها اختلاف پیدا شد، خدا قانون و کتاب برای آنها نازل کرد تا کتاب حل کننده ی اختلافات مردم در زندگی باشد برهه ای از زمان بر بشر گذشته است که کتاب و قانون نداشته است و احتیاجی هم به قانون نداشته است بعد اختلاف پیدا می شود. در ابتدا موضوع اختلاف در میان نبود، بعد که بشر، کم کم زندگی اش توسعه پیدا کرد و بنا گذاشت از مزایای زندگی اش توسعه پیدا کرد و بنا گذاشت از مزایای زندگی برای خودش استفاده بکند و بگیرد، طبیعتا بعضی قوی تر بودند و برخی ضعیف تر؛ قوی ترها بیشتر گرفتند و ضعیف ترها محروم ماندند، و قوی ها ضعیف ها را استخدام می کردند. اختلافات از این جا پیدا شد.

چون در روابط مردم، که قبلا مثل یک خانواده زندگی می کردند، این اختلافات و بیگانگی ها پیدا شد، قانون عادلانه آمد میان مردم و گفت خیر، قوی حق ندارد حق ضعیف را بخورد؛ قوی حقی دارد، ضعیف حقی دارد، بزرگ چنین، کوچک چنین، عدالت چنین

پس مردم در یک دوره ای واحد و یکنواخت بودند، بدون اختلاف و بدون این که احتیاج به قانونی داشته باشند که در روابط اجتماعی آنها رفع اختلافات بکنند. بعد اختلاف و تفاوت در میان آنها پیدا شد، و خداوند پیغمبران صاحب کتاب را، که از نوح شروع می شوند، فرستاد: «فبعث الله النّبیّین مبشّرین و منذرین و أنزل معهم الکتاب بالحقّ لیحکم بین النّاس فیما اختلفوا فیه»؛ پیغمبران را فرستاد و با آنها کتاب و قانون فرستاد تا آن کتاب و قانون در میان مردم حاکم باشد (مطهری (ب))

اما فلسفه ی تجدید بعثت انبیا چیست و چرا خداوند به طور متوالی رسولی را بعد از رسول دیگر مبعوث نموده است و به طور کلی علل تجدید بعثت در تاریخ ادیان چیست؟ در این رابطه استاد می فرمایند:

قرآن یک اختلاف ثانوی را بیان می کند و می گوید بعد از آنکه قانون اجتماعی در میان مردم آمد تا حل کننده ی اختلافات اجتماعی آنها باشد و عدالت را در میان مردم بر پا کند، جلوی ظلم ظالم را بگیرد، به مظلوم کمک کند و حسن روابط اجتماعی ایجاد کند، خود این ها موضوع یک اختلاف دیگر در میان افراد بشر شد. چه اختلافی؟ اختلافات مذهبی. یک پیغمبری می آید با یک کتاب، بعد یکی از پیروان این دین می آید و بدعتی در دین ایجاد می کند. آن دیگری بدعتی دیگر ایجاد می کند و رفته رفته مذاهب از آن منشعب می شود، همین طور که در هر شریعت مذاهب مختلف پیدا شد. آن وقت پیغمبرانی که پس از پیغمبر صاحب شریعت اول، یعنی حضرت نوح علیه السّلام آمدند، قانونی که آنها آوردند، برای حل دو اختلاف بود، یکی رفع اختلافات مردم در امور زندگی، یعنی قانون برای زندگی، مردم آوردند، و دیگر این که آمدند و این آراء و اهواء یعنی قانون برای زندگی، مردم آوردند.

 

 

 


١١:٣١ - چهارشنبه ٦ ارديبهشت ١٣٩٦    /    عدد : ٥٢٠٩٦٦    /    تعداد نمایش : ٤٩٤


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج